TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm: Projemiz Nasıl Desteklenmeye Hak Kazandı?

1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı, sanayide çevresel performansı iyileştiren teknolojilerin laboratuvardan pazara taşınmasını hedefleyen bir TÜBİTAK çağrısıdır. Desteklediği şey ne saf araştırma ne de hazır makine yatırımı; arada kalan o zor bölge: elde bir teknoloji var ama henüz satılabilir bir ürün değil. Çağrının en belirleyici özelliği ise finansmanının ulusal bütçeden değil Dünya Bankası kaynağından geliyor olmasıdır.

Çağrı, Dünya Bankası Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında yürütülür. TÜBİTAK'ın tanıtımına göre projenin toplam büyüklüğü 450 milyon dolar, süresi 6 yıl ve uygulaması TÜBİTAK ile KOSGEB arasında paylaşılmış durumda. TÜBİTAK'ın yürüttüğü kısma ayrılan bütçe ise 175 milyon dolar.

Çağrının hukuki dayanağı

1832'nin kendine ait bir uygulama esası yoktur. Çağrı, 1801 - Sanayi Ar-Ge Projeleri için Geri Ödemeli ve Hibe Destek Programı Uygulama Esasları çerçevesinde yürütülür. Duyuruda yer verilmeyen konularda ise 1801 esasları ve TÜBİTAK'ın ilgili diğer mevzuatı devreye girer.

Bunun pratik anlamı şudur: başvuruyu yalnızca çağrı metnine bakarak hazırlamak yetmez. Gider kalemlerinin uygunluğu, personel adam-ay hesapları, raporlama ve teminat yükümlülükleri gibi başlıklarda belirleyici hükümler 1801 tarafında tanımlıdır. Bu iki dokümanı birlikte okumayan başvurular, kendi içinde tutarsızlık üretme riski taşır.

Politika arka planı

Çağrının gerekçesi, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne uyum gündemine dayanır. Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın 2.1.9. maddesi, sanayinin yeşil ve döngüsel ekonomiye geçişine ve emisyon azaltımına katkıda bulunacak faaliyet ve projelerde mümkün olduğunca uluslararası finansman kaynaklarının ve IPA fonlarının kullanılmasını öngörür; bu eylemin sorumluluğu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na verilmiştir. Bu çerçevede koordinatör Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, projenin Ar-Ge bileşenlerinin yürütülmesinden sorumlu ortak ise TÜBİTAK'tır.

Güncel program parametreleri

• Teknoloji hazırlık seviyesi: THS 3-9 aralığındaki Ar-Ge çalışmaları desteklenir. Bitiş seviyesinin en az THS 7 olması beklenir. Bandın iki ucu da kapalı: alt sınırın altı temel araştırma sayılıyor, THS 8 ve sonrasından başlayan işlerde ise Ar-Ge'nin büyük bölümü çoktan bitmiş kabul ediliyor.
• Ölçek büyütme zorunlu: Geliştirilen teknoloji ya da prototip için ölçek büyütme faaliyetlerinin yapılması şarttır.
• Proje süresi: En fazla 24 ay.
• Destek oranı: KOBİ'lerde %80, büyük ölçekli şirketlerde %70; deprem bölgesindeki KOBİ'lerde %90'a çıkıyor.
• Destek türü: Sermaye şirketleri için faizsiz geri ödemeli destek; ödenen tutarın en çok yarısı (%50) geri alınır. Geri ödeme, proje bitiminden 1 yıl sonra başlar.
• Kimler başvurabilir: KOBİ'ler ve büyük ölçekli kuruluşlar; ortaklı başvuru da mümkündür.

Proje hangi konu başlığına girmeli?

Sunulan projenin şu başlıklardan birinin kapsamına girmesi beklenir: İklim Değişikliği, Çevre ve Biyoçeşitlilik; Temiz ve Döngüsel Ekonomi; Temiz, Erişilebilir ve Güvenli Enerji Arzı; Yeşil ve Sürdürülebilir Tarım; Sürdürülebilir Akıllı Ulaşım.

1832 hangi bileşende yer alıyor?

Türkiye Yeşil Sanayi Projesi'nin TÜBİTAK tarafındaki desteği üç bileşen altında sunulur. Firmanın olgunluk düzeyine göre doğru bileşeni seçmek, başvuru öncesi verilmesi gereken ilk karardır:

• Bileşen 1 — Yeşil İnovasyon Teknoloji Mentörlük Desteği: Henüz "ne yapmam gerektiğini bilmiyorum" aşamasındaki KOBİ'ler için. Firmanın yeşil dönüşümde hangi teknolojiye ve hangi yeniliğe ihtiyacı olduğunu belirleyip bir yol haritasına dönüştürme sürecini finanse eder. TÜBİTAK, bu bileşenin desteğini TEYDEB'in yürüttüğü 1601 Programı altında açılacak bir çağrıyla vereceğini duyurmuştur.
• Bileşen 2 — Sanayide Yeşil Dönüşüm Desteği: Elde kavramsal aşamayı geçmiş bir teknoloji var, sıra onu doğrulayıp pazara taşımakta. 1832 - Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı bu bileşen altında açılmıştır.
• Bileşen 3 — SAYEM Yeşil Dönüşüm Desteği: Tek firmanın kapasitesini aşan, birden çok aktörün bir araya gelmesini gerektiren işler için. Özel sektör, üniversite ve kamunun birlikte kurduğu yenilik platformlarını hedefler; bu bileşen altında 1833 - SAYEM Yeşil Dönüşüm Çağrısı açılmıştır.

Not: Bu rehberdeki parametreler TÜBİTAK'ın 1832 çağrı sayfasındaki güncel bilgilere dayanmaktadır. Limitler, oranlar ve koşullar çağrı dönemlerine göre güncellenir; başvuru öncesinde TÜBİTAK'ın ilgili döneme ait duyurusu esas alınmalıdır.

1832'yi daha önce incelemiş ve "bize uymuyor" diye kenara koymuş firmaların yeniden bakması gerekiyor; çünkü çağrının en kısıtlayıcı maddelerinden birkaçı kaldırıldı. Aşağıdaki değişiklikler eski koşullara göre planlama yapmış olan herkesi doğrudan ilgilendiriyor.

• Geçmiş bir Ar-Ge dosyasına bağlanma zorunluluğu kalktı. Önceden proje, firmanın daha önce yürüttüğü bir Ar-Ge çalışmasının devamı olarak kurgulanmak zorundaydı. Bu şart kaldırıldı; başvuru artık eski bir projeyle ilişkilendirilmeden, bağımsız olarak sunulabiliyor. Bu, elinde geçmiş TÜBİTAK dosyası olmayan firmalar için kapıyı açan en önemli değişiklik.
• THS bandı genişletildi: THS 5-9 olan kapsam THS 3-9 oldu. Karşılığında bitiş seviyesinin en az THS 7 olması bekleniyor ve ölçek büyütme çalışmaları zorunlu hale geldi.
• Bütçe üst limitleri ciddi biçimde yükseltildi (aşağıdaki finansman bölümünde rakamlarla birlikte).
• "En fazla 2 proje" sınırı kaldırıldı. Dünya Bankası kaynaklı desteklerde kuruluş başına iki proje tavanı vardı; yerine kuruluş bazlı bütçe takibi getirildi. Artık sayı değil tutar sınırlıyor: firma, ölçeğine karşılık gelen program limitini doldurmadığı sürece ikiden fazla proje yürütebiliyor. Limitin ne kadarının kaldığı yeni başvuru sırasında PRODİS üzerinden görülüyor.
• Konu başlıkları genişletildi — çağrı kapsamına giren Yeşil Dönüşüm Ar-Ge ve Yenilik alanları çeşitlendi.
• Projeyi başarıyla bitirene verilen ilave %20 hibe uygulaması sona erdi. Bu, finansal planlamayı doğrudan etkileyen bir daralma; eski hesaplarına bu ilave hibeyi katmış firmaların modellerini güncellemesi gerekiyor.

Temmuz 2026'da, Dünya Bankası Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamındaki TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm çağrısına sunduğumuz proje desteklenmeye değer bulundu. Bu rehberin geri kalanı, teorik bir başvuru anlatımı değil; o süreçte fiilen ne yaptığımızın ve neyin işe yaradığının dökümüdür.

Proje ortaklığı

Proje, üç kuruluşun paydaşlığında yürütülecek:

• Mazlum Motor Demiryolu Makinaları ve Gemi San. Tic. Ltd. Şti. — demiryolu bakım makineleri alanındaki sanayi tarafı
• CNC Center — imalat ve işleme teknolojileri tarafı
• On Yazılım — optimizasyon, uzaktan izleme ve kontrol, yapay zekâ çalışmaları

Projenin uygulama alanı demiryolu bakım süreçleri. Odak başlıkları verimlilik, dijitalleşme, enerji optimizasyonu ve yeşil dönüşüm. On Yazılım olarak üstlendiğimiz bileşen, sürecin dijital omurgası: bakım operasyonlarının optimizasyonu, ekipmanın uzaktan izlenmesi ve kontrolü, bu veriden değer üreten yapay zekâ modelleri.

Bütçe ve beklenen etki

Proje kapsamında Dünya Bankası desteğiyle sağlanacak bütçe yaklaşık 30 milyon TL. Bu kaynağın üç yönlü bir etki üretmesini bekliyoruz: proje paydaşlarının teknolojik ve kurumsal yetkinliklerinin güçlenmesi, yerli demiryolu bakım teknolojilerinin gelişmesi ve bunun ülke ekonomisine katkısı.

Neden bu proje 1832'ye uygundu?

Projeyi programla örtüştüren üç nokta öne çıkıyor. Birincisi olgunluk: 1832 ticarileşmeye yönelik teknoloji doğrulama aşamasını destekliyor ve demiryolu bakımı, sıfırdan bir araştırma alanı değil, yerleşik bir sanayi pratiğinin üzerine kurulan bir uygulama alanı. İkincisi ölçülebilirlik: program çevresel göstergelerde somut iyileşme bekliyor; enerji optimizasyonu ve verimlilik, sayıya dökülebilen çıktı üretmeye elverişli başlıklar. Üçüncüsü yapı: program ortaklı projelere izin veriyor ve sanayi–imalat–yazılım üçlüsü, işin her bileşeni için o alanda fiilen çalışan bir ortak sunuyor.

Aşağıdaki bölümler, hem bu çerçevenin resmî çağrı metninde nasıl tanımlandığını hem de başvuru hazırlarken üzerinde en çok çalıştığımız noktaları anlatıyor.

Çağrının hedef kitlesi Türkiye'de yerleşik sermaye şirketleri; daha dar söylemek gerekirse yeşil yenilik faaliyeti yürütenler — yeşil bir teknoloji, ürün ya da üretim süreci geliştirenler.

Başvurabilecek kuruluşlar hem KOBİ'ler hem büyük ölçekli kuruluşlar olabilir; ölçek uygunluğu değil, bütçe üst limitini ve destek oranını belirler. Ortaklı başvuru da yapılabilir.

Firmaya ilişkin uygunluk kriterleri

• Tescil yaşı: Firmanın tescil tarihinin 2 yıl ve üzeri olması beklenir. Spin-off'lar ve TÜBİTAK 1512 ya da 1812 desteğiyle kurulmuş şirketler bu şarttan muaf.
• Ortaklık yapısı: Yürütücü kuruluşun en az %75 ortaklıkla özel sektöre ait olması gerekir. Ortaklı projelerde ortaklar için bu koşul aranmaz — üniversite veya kamu ağırlıklı bir ortakla çalışmak bu nedenle önü kapatmıyor.
• Mali yeterlilik: Her kuruluşun son üç yılın ortalama aktif toplamı veya net satışları, talep edilen geri ödemeli finansman değerinden büyük olmalıdır. Uygulamada en sık gözden kaçan eleme sebeplerinden biri: teknik olarak güçlü bir proje, firmanın mali ölçeği talep edilen desteği taşımıyorsa uygunluk aşamasında kalıyor.
• Banka Referans Mektubu: Başvururken bankadan referans mektubu almanız gerekiyor ve bu mektup, talep ettiğiniz geri ödemeli desteğin tamamını (%100'ünü) kapsamak zorunda. Yani başvuru takvimine bankayla yürüyecek süreci de yazmak gerekiyor.
• Çevresel ve Sosyal Risk şartları: Kaynak Dünya Bankası olduğu için projede yer alacak kuruluşlar çevresel ve sosyal risk çerçevesine tabidir. İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı gereği tutulması zorunlu evraklar da (risk değerlendirme dokümanı, acil durum eylem planı, yıllık planlar vb.) Çevresel ve Sosyal Beyan Formu'nun eki olarak istenir.

Projeye ilişkin uygunluk: teknoloji hazırlık seviyesi

Çağrı, olgunluk açısından net bir bant tanımlar: THS 3-9. Beklenen iş tipi ise ticarileşmeye yönelik teknoloji doğrulama: kavramsal aşamayı aşmış bir teknoloji üzerine yeni prototip kurmak, eldeki Ar-Ge prototipini ileri taşımak ya da iyileştirmek, prototipi doğrulayan veya onaylatan testleri yürütmek. Ayrıca geliştirilen teknoloji veya prototip için ölçek büyütme faaliyeti zorunludur ve bitiş seviyesinin en az THS 7 olması beklenir.

Bant iki uçtaki projeleri baştan eler. Alt sınırın altında kalan işler temel araştırma sayıldığı için girmiyor; THS 8 veya sonrasından başlayanlar ise Ar-Ge'nin büyük bölümünü bitirmiş kabul edildiği için kapsam dışında.

Yeşil Dönüşüm Göstergesi zorunluluğu

Uygunluğun atlanamaz bir parçası da bu: proje bitiminde, hedeflediğiniz Yeşil Dönüşüm Göstergelerinden (YDG) en az biri tutmuş olmak zorunda. Çağrının tanımladığı dört gösterge var:

• YDG 1 — elektrik: üretilen birim başına elektrik tüketiminin en az onda bir oranında düşmesi
• YDG 2 — su: üretilen birim başına su tüketiminin en az onda bir oranında düşmesi
• YDG 3 — atık: geri dönüştürülemeyen atıkta en az %10 düşüş
• YDG 4 — teknoloji: yenilikçi bir yeşil teknoloji çözümünün geliştirilmesi

Hangi göstergenin hedeflendiği proje önerisinde tanımlanmalı; hedefe ulaşıldığının hangi iş paketi kapsamında hangi yöntemle doğrulanacağı da belirtilmelidir. Projenin başarısı bu çerçevede ölçülüyor; hedefin tutup tutmadığı ise izleme sürecinin son dönem raporuyla TÜBİTAK'a bildiriliyor. Doğrulamayı kendiniz yapmak zorunda değilsiniz: konusunda uzman kurum ve kuruluşlardan hizmet satın alabilir, bedelini de proje bütçesine yazabilirsiniz.

Sık karşılaşılan uygunluk hatası

Danışmanlık süreçlerinde en sık gördüğümüz hata, enerji verimliliği yatırımının Ar-Ge projesi gibi sunulmaya çalışılmasıdır. Fabrikaya daha verimli bir kompresör almak çevresel açıdan değerli olabilir, ancak 1832 kapsamında desteklenebilir bir Ar-Ge projesi değildir. Ayrım şurada: mevcut bir ürünü satın alıyorsanız yatırım, mevcut çözümlerin yetmediği bir problemi çözmek için geliştirme yapıyorsanız Ar-Ge. Bu ayrımı başvuru metninde net kurmayan projeler değerlendirme aşamasında zorlanır.

Firmanız yeşil dönüşüm ihtiyacını henüz netleştirmediyse, doğrudan 1832'ye başvurmak yerine Bileşen 1 kapsamındaki mentörlük desteğiyle bir yol haritası çıkarmak daha verimli bir başlangıç olabilir.

1832'nin en çok yanlış anlaşılan tarafı burasıdır. Program doğrudan hibe veren bir program değildir. Sermaye şirketlerine verilen destek faizsiz geri ödemelidir ve bu tutarın en çok yarısı (%50) geri alınır. Pratikte şu demek: destek tutarının yarısı firmada kalıyor, yarısı faiz işlemeden iade ediliyor.

Proje bütçesi üst limitleri

Güncel çağrıda proje bütçesi üst limitleri firma ölçeğine göre şöyle tanımlanmıştır:

• Mikro / küçük ölçekli: 14.000.000 TL
• Orta ölçekli: 22.500.000 TL
• Büyük ölçekli: 48.000.000 TL

Destek oranı: bütçenin ne kadarı destekleniyor?

Kabul edilen proje bütçesinin bir kısmı TÜBİTAK tarafından desteklenir, kalanı firmanın öz kaynak katkısıdır:

• Büyük ölçekli şirketler: %70 destek — %30 öz kaynak
• KOBİ'ler: %80 destek — %20 öz kaynak
• Deprem bölgesindeki KOBİ'ler: %90 destek — %10 öz kaynak

Bu oranlar sık sık "hibe oranı" olarak aktarılıyor; oysa bu aşamada ödenen tutar geri ödemeli niteliktedir. İki oranı birbirine karıştırmamak gerekiyor: destek oranı bütçenin ne kadarının TÜBİTAK'tan geldiğini, geri ödeme oranı ise o tutarın ne kadarının iade edileceğini söyler.

Geri ödeme takvimi

Geri ödeme, proje bittikten 1 yıl sonra başlar. Bu bir yıllık boşluk, ticarileşmenin nakit üretmeye başlaması için tanınmış bir alan; finansal modelde bu tampon doğru yere konmalıdır.

İlave %20 hibe kaldırıldı

Önemli bir daralma var: projeyi başarıyla bitiren firmalara tanınan ilave %20'lik hibe uygulaması sona erdi. Programı daha önce inceleyip "başarılı bitirirsek geri ödeme payı düşer" varsayımıyla model kurmuş firmaların hesaplarını güncellemesi gerekiyor. Bugün geçerli olan çerçeve tek kademeli: en fazla %50 geri ödeme.

Teminat yükümlülüğü

Geri ödemeli yapının doğal sonucu teminattır ve bu kalem küçük değil: teminat, talep edilen geri ödemeli desteğin bir kısmı değil tamamı (%100'ü) üzerinden hesaplanır. İki aşamada iki ayrı belge isteniyor:

• Başvuruda: bankadan alınacak Banka Referans Mektubu
• Sözleşmede: Teminat Mektubu

Bu, başvuru öncesi finansal planlamanın merkezinde olmalıdır. Teminat kapasitesi hesaplanmadan kurgulanan bütçeler, destek kararı çıktıktan sonra sözleşme aşamasında tıkanabilir. Uygunluk kriterleri arasında Banka Referans Mektubu'nun ayrıca sayıldığını da hatırlatalım: eksikliği doğrudan uygunsuzluk sebebidir.

Bu bölüm, çağrı metninin özeti değil; kendi başvurumuzda üzerinde en çok çalıştığımız alanların dökümüdür. 1832 başvurusu klasik bir Ar-Ge proje önerisinden iki noktada ayrılıyor: çevresel gerekçelendirme ve uluslararası finansman disiplini.

1. Göstergeyi iş paketine bağlayın

Yeşil Dönüşüm Göstergesi, başvuruyu süsleyen bir cümle değil; projenin başarı değerlendirmesinin dayandığı ölçüt. Çağrı iki şey istiyor: hangi göstergenin hedeflendiği ve hedefe ulaşıldığının hangi iş paketinde hangi yöntemle doğrulanacağı.

Bizim yaklaşımımız üç parçalı: mevcut durum (baz senaryo), hedef değer ve ölçüm yöntemi. Elektrik tüketiminde %10 azalma hedefliyorsanız, hangi üretim birimi başına, hangi başlangıç değerinden, hangi sayaç veya hesaplama yöntemiyle doğrulanacak? Değerlendirmede karşımıza çıkan tipik ret gerekçelerinden biri, seçilen göstergenin proje faaliyetleriyle ilişkilendirilememesidir — yani gösterge yazılmış ama hangi işin onu üreteceği gösterilmemiştir.

2. THS bandına oturduğunuzu kanıtlayın

Çağrı THS 3-9 aralığını kabul ediyor ama bitişte en az THS 7 bekliyor ve ölçek büyütmeyi zorunlu tutuyor. Bu üç şart birlikte okunmalı: nereden başladığınız, nereye kadar götüreceğiniz ve ölçek büyütmenin projede nerede durduğu. Başlangıç seviyesi zayıf gerekçelendirilirse proje temel araştırmaya, fazla ileri konumlandırılırsa "geliştirilecek bir şey kalmamış" tarafa kayar. Ölçek büyütme faaliyetinin ayrı bir iş paketi olarak görünmesi, bu şartın karşılandığını göstermenin en temiz yolu.

3. Ar-Ge belirsizliğini saklamayın

Ticarileşmeye yönelik doğrulama aşamasında çalışmak, "iş bitmiş, sadece uygulanacak" anlamına gelmez. Bu aşamada bile çözülmesi gereken teknik belirsizliklerin ne olduğu açıkça yazılmalıdır. Belirsizlik genellikle laboratuvarda çalışan bir çözümün gerçek saha koşullarına taşınmasında ortaya çıkar: endüstriyel ortamın gürültüsü, veri kalitesi ve sürekliliği, sistemin uzun süreli güvenilirliği. Belirsizliği gizlemek yerine tanımlayıp nasıl ele alınacağını göstermek doğru yaklaşımdır — hakemler zaten bu bölümü arıyor.

4. Finansal yapıyı teknik içerik kadar ciddiye alın

Faizsiz geri ödemeli destek, %100 tutarında teminat, öz kaynak katkısı ve proje bitiminden bir yıl sonra başlayan geri ödeme takvimi bir araya geldiğinde bütçe, teknik metnin eki olmaktan çıkıp ayrı bir planlama işine dönüşür. Öz kaynak payının hangi dönemde nasıl karşılanacağı, teminatın nasıl sağlanacağı ve geri ödemenin nakit akışına etkisi baştan modellenmelidir. Mali yeterlilik şartı da unutulmamalı: son üç yılın ortalama aktif toplamı veya net satışları, talep edilen geri ödemeli finansman değerinden büyük olmalıdır.

5. İş paketlerini ortaklar arasında gerçekçi bölüştürün

Ortaklı projelerde sık görülen bir zayıflık, ortakların kâğıt üzerinde var olup iş paketlerinde görünmemesidir. Her ortağın hangi iş paketinden sorumlu olduğu, hangi çıktıyı üreteceği ve bunun için hangi yetkinliğe sahip olduğu eşleştirilmelidir. Kendi projemizde ortaklık, her bileşenin o işi fiilen yapan tarafa verilmesi mantığıyla kuruldu; On Yazılım olarak optimizasyon, uzaktan izleme ve kontrol ile yapay zekâ çalışmalarını üstlendik.

Ortaklık kurgusunda %75 şartının yalnızca yürütücü kuruluş için arandığını hatırlamak da işe yarar — bu, ortak seçiminde hareket alanı bırakıyor.

6. 1801 esaslarını çağrı metniyle birlikte okuyun

Çağrı duyurusunda yer almayan konularda 1801 uygulama esasları geçerlidir. Gider kalemlerinin uygunluğu, personel adam-ay hesapları, alt yüklenici sınırları ve raporlama yükümlülükleri gibi başlıklarda çoğu detay 1801 tarafında tanımlıdır. Sadece çağrı metnine bakarak hazırlanan başvurular bu alanlarda tutarsızlık üretme riski taşır.

Yeşil dönüşüm çağrıları, klasik Ar-Ge programlarından daha katmanlı bir hazırlık gerektiriyor. Uluslararası finansman kaynağının kendi disiplini, çevresel göstergelerin ölçülebilir kurgulanması ve geri ödemeli yapının finansal modellemesi bir arada yürütülmek zorunda.

On Yazılım olarak bu süreçlerde iki tarafı birlikte götürüyoruz: teşvik ve proje danışmanlığı ile yazılım ve veri tarafındaki teknik yetkinlik. Kendi 1832 projemizde de bu iki tarafın aynı masada olması belirleyici oldu — çevresel göstergeyi tanımlayan ile o göstergeyi ölçecek sistemi kuracak ekip aynı ekipti.

Uçtan uca yürüttüğümüz başlıklar

• Doğru destek programının ve bileşenin seçimi, uygunluk analizi (tescil yaşı, ortaklık yapısı, mali yeterlilik dahil)
• Proje fikrinin geliştirilmesi, THS konumlandırması, Ar-Ge belirsizliğinin ve Yeşil Dönüşüm Göstergesi'nin tanımlanması
• Ekonomik fizibilite ve bütçe kurgusu; öz kaynak katkısı, teminat ve geri ödeme takviminin nakit akışına etkisinin modellenmesi
• Ortaklık yapısının kurulması ve iş paketlerinin ortaklar arasında dağıtımı
• Başvuru dosyasının hazırlanması, hakem sorularının yanıtlanması ve kurul süreçlerinin takibi
• Destek sonrası uygulama, izleme, raporlama ve kapama işlemleri
• Teknik tarafta optimizasyon, uzaktan izleme ve kontrol, veri analitiği ve yapay zekâ geliştirmeleri

TÜBİTAK'ın yanı sıra KOSGEB, TKDK/IPARD, TAGEM, Kalkınma Ajansları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı destekleri ve Yatırım Teşvik Belgesi süreçlerinde de aynı yaklaşımla çalışıyoruz.

1832 gibi uluslararası kaynaklı bir çağrıda başarılı olmanın formülü, bize göre dört maddede toplanıyor:

• Program mantığıyla proje mantığını örtüştürün. Güçlü bir proje, yanlış programa sunulduğunda reddedilir. 1832 belirli bir olgunluk bandını (THS 3'ten en az 7'ye), zorunlu ölçek büyütmeyi ve ölçülebilir çevresel iyileşmeyi arıyor; projeyi bu çerçeveye zorlamak değil, bu çerçeveye gerçekten uyan projeyle başvurmak gerekiyor.
• Göstergeyi iş paketine bağlayın. En az bir Yeşil Dönüşüm Göstergesi'nin proje sonunda karşılanması zorunlu. Baz senaryo, hedef değer ve doğrulama yöntemi üçlüsü kurulmadan yazılan gösterge, projenin başarı değerlendirmesini havada bırakır.
• Bunun bir hibe programı olmadığını baştan kabul edin. Destek faizsiz geri ödemeli olarak veriliyor, tamamı için teminat gerekiyor ve en fazla %50'si geri ödeniyor. İlave %20 hibe uygulamasının kaldırıldığını da hesaba katın.
• Hakem sürecine teknik ekiple girin. Gelen sorular metnin zayıf bıraktığı yerleri gösterir; boşluğu somut veriyle kapatmak yerine genel geçer cevap vermek bu fırsatı harcar.

Demiryolu bakım süreçlerinde verimlilik, dijitalleşme, enerji optimizasyonu ve yeşil dönüşüm odaklı bu projenin desteklenmeye değer bulunmasından büyük memnuniyet duyuyor; projemizi bu şekilde değerlendiren TÜBİTAK'a teşekkür ediyoruz. Projenin tüm paydaşlarımıza ve ülkemize hayırlı olmasını diliyoruz.

Yeşil dönüşüm gündeminde bir proje fikriniz varsa ya da hangi programın size uygun olduğundan emin değilseniz, uygunluk analizinden başvuru dosyasına ve uygulamaya kadar süreci birlikte değerlendirebiliriz.

Kaynak: TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı resmî sayfası ve TÜBİTAK Türkiye Yeşil Sanayi Projesi tanıtımı. Sayısal parametreler çağrı dönemine göre değişebilir; başvuru öncesinde güncel resmî duyuru esas alınmalıdır.